Het topje is zo groot als een erwt, de rest ligt binnen: hoe de clitoris in elkaar zit, wat ze doet bij opwinding en hoe je haar aanraakt.
De clitoris is het gevoeligste deel van het vrouwelijke geslachtsorgaan, en seksueel genot wordt zelfs gezien als haar enige doel, schrijft de Nederlandse Wikipedia. Wat je aan de buitenkant ziet, is alleen het topje: de rest ligt in het lichaam en loopt rond de vagina, legt Sensoa uit. Voor de meeste vrouwen is de clitoris de meest seksueel gevoelige plek van hun lichaam, en door strelen, wrijven of likken van de clitoris kunnen de meesten van hen klaarkomen, zegt Thuisarts.
De clitoris ligt bovenaan de vulva, waar de binnenste schaamlippen samenkomen. Daar zie je de glans, een bobbeltje dat ongeveer zo groot is als een erwt, schrijven Rutgers en Thuisarts. Dat bobbeltje is maar 10 procent van de hele clitoris, zegt Sensoa: de andere 90 procent zit eronder, eromheen en onder de buitenste schaamlippen. In totaal is de clitoris ongeveer 10 centimeter lang, aldus de Nederlandse Wikipedia.
Sensoa beschrijft de onderdelen zo. Een dun huidplooitje, het clitoriskapje, beschermt de glans, te vergelijken met de voorhuid van een penis. Vanaf de glans loopt de clitoris naar binnen en splitst ze in twee benen, die langs de botten van het bekken lopen tot in de buitenste schaamlippen. Aan de binnenkant liggen ook twee zwellichamen, rond de opening van de vagina en de plasbuis. Clitoris en penis ontstaan uit hetzelfde stukje weefsel, nog voor de geboorte, en daarom hebben ze allebei zwellichamen die bij opwinding kunnen opzwellen. Die beschrijving gaat over hoe de clitoris er meestal uitziet bij cisgender vrouwen; bij transgender mannen en intersekse personen kunnen de kenmerken verschillen.
Dat de clitoris zo gevoelig is, komt doordat er heel veel zenuwen zitten, schrijft Thuisarts. Hoeveel precies, wist lang niemand. In de media wordt vaak het getal van 8.000 zenuwuiteinden genoemd, maar nog geen enkele studie had het aantal zenuwvezels van de clitoris geteld, schreven de Amerikaanse en Canadese onderzoekers Uloko en collega's in een studie uit 2023. Zij telden ze in stukjes van de zenuw die de clitoris vooral van gevoel voorziet, weefsel dat overbleef bij geslachtsbevestigende operaties van transmasculiene patiënten. Van de zeven stukjes waren er vijf bruikbaar, en daarin vonden ze gemiddeld 5.140 vezels per zenuw. Omdat de glans er twee krijgt, schatten ze het totaal, uitgaande van twee gelijke zenuwen, op ongeveer 10.280, en sommige soorten zenuwvezels konden ze niet eens meetellen.
Grootte en gevoeligheid kunnen wel verschillen, schrijft de Engelse Wikipedia. Soms is het topje zo gevoelig dat aanraken of likken haast pijn doet, waarschuwt Thuisarts; strelen van de huid eromheen, van de schaamlippen of van de ingang van de vagina kan dan fijner zijn. In de buitenste schaamlippen lopen de zijtakken van de clitoris, en daarom vinden veel mensen het fijn als die bij opwinding gestreeld worden, legt Sensoa uit.
Bij opwinding vullen de zwellichamen zich met bloed. De clitoris wordt daardoor groter, soms wel twee keer zo groot als in rust, en de glans schuift een beetje onder het kapje uit, zodat die beter zichtbaar wordt, schrijft Sensoa. Ook de schaamlippen zwellen een beetje op, en de vaginawand en de klieren van Bartholin maken vocht aan. Dat vocht maakt aanraken prettiger, waardoor de opwinding nog kan groeien. Het betekent niet automatisch dat iemand zin heeft in seks: het lichaam reageert vaak eerder dan de beleving, zegt Rutgers. Blijf dus vragen wat de ander wil.
Bij veel opwinding trekt de glans zich volgens Sensoa weer terug, en vlak voor het klaarkomen verdwijnt ze onder het kapje. Rechtstreeks aanraken kan dan te gevoelig of zelfs pijnlijk zijn; strelen rond de clitoris, over de schaamlippen of bij de ingang van de vagina is dan prettiger, schrijft Rutgers. Stopt de stimulatie, zeker na een orgasme, dan staat de glans volgens de Engelse Wikipedia meestal binnen 5 tot 10 seconden weer op haar plek en is ze na 5 tot 10 minuten weer even groot als voordien. Komt een vrouw niet klaar, dan kan de clitoris enkele uren gezwollen blijven, wat vrouwen vaak onaangenaam vinden. Na een orgasme is de clitoris erg gevoelig, en voor sommige vrouwen doet verder strelen dan eerst pijn.
Behalve strelen, wrijven of likken noemt Thuisarts ook een vibrator tegen het topje houden als manier waarop vrouwen kunnen klaarkomen. Sommige vrouwen kunnen klaarkomen als de binnenkant van de vagina wordt aangeraakt, en weinig vrouwen komen klaar door het heen en weer gaan van de penis in de vagina. Volgens Sensoa gaat het daarbij niet om twee aparte soorten orgasmes: ook bij stimulatie via de vagina worden dieper liggende delen van de clitoris gestimuleerd. Wat er bij het klaarkomen in je lichaam gebeurt, beschrijft de gids over orgasme en klaarkomen.
Ook de G-plek heeft volgens Sensoa en Rutgers met de clitoris te maken. Sensoa omschrijft haar als de plek waar de benen van de clitoris en de vaginawand aan de buikzijde samenkomen, mogelijk de plek waar een deel van de clitoris tegenaan leunt als je opgewonden bent. Volgens Rutgers bestaat de G-spot niet: het is gewoon een plekje in de bovenwand van de vagina waar je de achterkant van de clitoris kunt voelen. Of de G-plek bestaat, blijft omstreden, schreven de Franse onderzoekers Pierre Foldès en Odile Buisson in een studie uit 2009. Met echografie bij vijf gezonde vrijwilligers, zonder seksuele prikkeling, zagen zij dat de wortel van de clitoris dicht tegen de voorwand van de vagina ligt als de bekkenbodem wordt aangespannen of als er een vinger in de vagina zit. Voel je op die plek weinig, dan is dat volgens Sensoa ook normaal.
Begin niet meteen bij de glans. Sensoa raadt aan om eerst de plekjes rond de clitoris te verkennen en pas daarna de clitoris zelf op te zoeken, met vingers die nat zijn van wat speeksel of glijmiddel. Daarbij kun je cirkelende of wrijvende bewegingen rond de clitoris maken, zachtjes strelen, druk geven of kleine klopjes geven, of de hele lengte van de buitenste schaamlippen masseren. De meeste vrouwen voelen de glans liever indirect, via het kapje of tussen de schaamlippen, en goed bevochtigde vingers voelen meestal prettiger dan droge, schrijft de Engelse Wikipedia. Met je vingers heet dat vingeren, met je mond beffen.
Je kunt de clitoris ook met trillingen stimuleren, met een clitorisvibrator. Sensoa beschrijft onder meer kleine kogelvibrators voor de clitoris en grote massagevibrators voor stimulatie langs de buitenkant, en volgens de Engelse Wikipedia kwamen in 2014 de eerste vibrators op de markt die de clitoris met zuigkracht en trillingen stimuleren. Deel je een vibrator, maak hem dan goed schoon of doe er een nieuw condoom om voor je hem doorgeeft, want anders kun je makkelijk een soa of hiv overdragen, waarschuwt Sensoa.
Wat prettig is, verschilt per persoon. Vraag wat je partner fijn vindt, kijk hoe die reageert en laat je hand sturen. Toestemming vragen en rekening houden met elkaars grenzen hoort er volgens Sensoa altijd bij, en stoppen mag op elk moment.
Veel vrouwen kennen hun vulva niet zo goed, schrijft Rutgers: ze zijn niet gewend om ernaar te kijken en de delen bewust aan te raken. Thuisarts en Rutgers beschrijven daarvoor een oefening met een spiegel. Zorg dat je alleen bent en niet gestoord wordt, bekijk je vulva met een handspiegel tussen je benen, en raak eerst de binnenkant van je dijen aan en daarna alle delen: de schaamlippen, het topje van de clitoris en de ingang van de vagina. Vraag je af wat fijn voelt en wat minder. Als je je lichaam beter kent, kun je volgens Thuisarts vaak meer genieten van seks, ook omdat je beter kunt vertellen wat je fijn vindt.
Ook masturberen helpt: veel vrouwen ontdekken zo wat hen opwindt, schrijft Sensoa. Vond je de oefening moeilijk en wil je toch vertrouwder raken met je vulva, dan kun je volgens Rutgers hulp vragen aan een seksuoloog.
Telkens weer claimde een geleerde dat hij de clitoris had ontdekt, schrijft de Engelse Wikipedia. In 1545 beschreef Charles Estienne haar als eerste in een werk dat op ontleding steunde, al dacht hij dat ze met plassen te maken had. Realdo Colombo, docent chirurgie in Padua, beschreef in een boek uit 1559 'de zetel van het genot van de vrouw', en zijn opvolger Gabriele Falloppio eiste de ontdekking voor zichzelf op. De vooraanstaande anatoom Vesalius vond dat gezonde vrouwen zo'n orgaan niet hadden. Een uitgebreidere beschrijving kwam in 1672 van de Nederlandse anatoom Reinier de Graaf.
Daarna kreeg de clitoris lange tijd weinig aandacht. Sigmund Freud noemde het clitorale orgasme in 1905 onvolwassen, een theorie die volgens de Engelse Wikipedia de seksualiteit van vrouwen het grootste deel van de twintigste eeuw negatief beïnvloedde. In de editie van 1948 van het anatomische handboek Gray's Anatomy ontbrak de clitoris weer, schrijft de Nederlandse Wikipedia. Pas eind jaren negentig bracht de Australische uroloog Helen O'Connell het inwendige deel opnieuw in kaart; in een studie uit 1998 schreven zij en haar collega's dat hun ontleding van tien lichamen van vrouwen van 22 tot 88 jaar erop wees dat de gangbare anatomische beschrijvingen niet klopten. Ju Young Lee van het Amsterdam UMC en haar collega's beschreven de eerste 3D-kaart van de zenuwen in de glans in een studie die in maart 2026 online verscheen; ze maakten die kaart met scans van de geschonken bekkens van twee overleden vrouwen van 59 en 69 jaar. Die studie was toen nog niet door vakgenoten beoordeeld, en een arts die er niet aan meewerkte, vindt grotere studies nodig.
Erovibes · Satisfyer
€ 59,90
Naar ErovibesLamor · Irresistible by Shots
€ 65,20
Naar LamorErovibes · Twitch
€ 59,90
Naar ErovibesLamor · VIVE by Shots
€ 60,85
Naar LamorPartnerlinks: koop je via deze links, dan krijgt MeerGraag een vergoeding van de shop. Prijs, voorraad en levering zie je bij de shop. Zo verdient MeerGraag geld
