Bij een lingerie set horen minstens twee stukken die bij elkaar passen, volgens de Duitse Wikipedia meestal een bh en een slip. Komt er een jarretelgordel bij die je kousen ophoudt, dan is de set driedelig. Kies het bovenstuk op je bh-maat en het broekje op je taille, want de Europese maatnorm koppelt die twee aan verschillende lichaamsmaten. Daarna kies je de stof, van kant en satijn tot netstof of latex.
Wat is een lingerie set?
Lingerie is een ander woord voor damesondergoed en nachtkleding, al bestaat er ook lingerie voor mannen, schrijft de Nederlandse Wikipedia. Een set bundelt stukken die bij elkaar horen: volgens de Duitse Wikipedia meestal een bh en een slip, maar er bestaan ook sets met een bustier of een torselet, die een groot deel van je romp bedekken. Een bustier omschrijft de Engelstalige Wikipedia als een nauwsluitend bovenstuk dat de borsten optilt en de taille vormt.
Bij elkaar passen betekent vooral: dezelfde kleur of print. Volgens de Nederlandse Wikipedia waren zulke ondergoedsetjes, een bh met een broekje of onderrok in dezelfde kleur of print, een vernieuwing van de jaren 70. Door lycra tricot konden fabrikanten toen dezelfde print maken op traditionele en op elastische stoffen. Helemaal nieuw was het idee niet: het Victoria and Albert Museum bewaart een Franse bh met bijpassende jarretelgordel met bloemenprint, gemaakt eind jaren 50 of in de jaren 60. Uit de jaren 70 zelf heeft het museum een setje van bh en slip dat Mary Quant rond 1972 ontwierp.
Tweedelig of driedelig: welke stukken horen erin?
Een tweedelige set heeft een bovenstuk en een broekje. Boven kies je tussen een bh met cups, een bustier of een bralette: een lichte bh, meestal zonder voering en zonder beugel, die volgens de Engelstalige Wikipedia weinig of geen echte steun geeft. Voor onder noemt de Duitse Wikipedia naast de gewone slip onder meer de string en de tanga. Een string heeft achteraan een smal stukje stof dat tussen de billen loopt, vast aan een band rond de heupen. Een tanga bedekt voor en achter volledig, maar heeft smalle zijkanten die op koordjes lijken.
Driedelig wordt een set met een jarretelgordel erbij. Jarretels zijn de bandjes die het afzakken van kousen voorkomen; ze hangen aan een gordel om het middel of aan een korset, schrijft de Nederlandse Wikipedia. Wil je wel kousen maar geen gordel, dan zijn er hold-ups: kousen met bovenaan een rand van siliconenrubber, die volgens de Engelstalige Wikipedia zonder jarretels blijven zitten.
Een lingerie set met jarretels: zo zit de jarretelgordel
Een jarretelgordel is volgens de Engelstalige Wikipedia een elastische band van meestal minstens 5,1 tot 7,6 cm breed, met aan elke kant twee of drie jarretels. De Nederlandse Wikipedia houdt drie per kous aan als regel, met ook modellen van twee of vier per kant. Je draagt de gordel rond je taille of net eronder, zodat hij niet afzakt wanneer de kousen eraan trekken.
De jarretels klemmen de kous meestal vast met een metalen clip waarin een rubberen schijfje door de stof heen drukt, en hangen normaal aan een stuk elastiek dat je op lengte zet. Sommige korsetten en corseletten hebben de jarretels al vast.
Eind 20e eeuw werden jarretels om praktische redenen minder gedragen. Ze maakten plaats voor de panty en voor kousen met een elastische rand, schrijft de Nederlandse Wikipedia, maar als decoratieve lingerie bleven ze bestaan en rond de eeuwwisseling kwamen ze terug. Meer over modellen en vastmaken lees je in de gids over jarretels.
Boven en onder in je eigen maat
Een set ziet eruit als één geheel, maar het bovenstuk en het broekje passen op verschillende lichaamsmaten. De Europese maatnorm EN 13402 labelt een bh op je onderwijdte en bovenwijdte, met de cupmaat als extra maat, en een damesslip op je taille, met je heupomtrek als extra maat. Je bh maat berekenen doe je dus met twee metingen rond je borst, je broekje kies je op een meting rond je middel.
Bij een bh met cups kies je het bovenstuk op band en cup. Bralettes en topjes zonder voorgevormde cups worden volgens de Nederlandse Wikipedia doorgaans in vijf of zes maten verkocht, alleen op basis van je borstomtrek, in de confectiematen die plaatselijk gebruikelijk zijn. EN 13402 koppelt lettermaten bij vrouwen aan de borstomtrek: S staat voor 82 tot 90 cm, M voor 90 tot 98 cm en L voor 98 tot 107 cm. De norm wordt niet in elk land even goed gevolgd, en volgens de Engelstalige Wikipedia verschillen bh-maten sterk tussen fabrikanten. Kijk dus altijd naar de maattabel van het merk.
Wordt een set alleen in één lettermaat verkocht, dan moeten boven en onder allebei in die ene maat passen. Valt je bovenlijf in een andere maat dan je heupen, kies dan een set waarvan je de stukken los in je eigen maat neemt.
Kant, satijn, mesh of latex: welke stof kies je?
Lingerie wordt volgens de Engelstalige Wikipedia gemaakt van stoffen als zijde, satijn, lycra, chiffon en vooral kant, uit natuurlijke vezels zoals zijde en katoen of uit kunstvezels zoals polyester en nylon. De verschillen per stof:
- Kant is een weefsel gemaakt van draden en was eeuwenlang handwerk; machinale kant ontstond later als goedkoper alternatief, schrijft de Nederlandse Wikipedia. Kantwerk en tule raakten in lingerie nooit meer uit de mode.
- Satijn is een manier van weven, geen grondstof. Met glanzende inslagdraden en matte kettingdraden krijg je een glanzende bovenkant en een doffe onderkant, en omdat de garens dicht op elkaar liggen, wordt het weefsel soepel. Satijn wordt onder meer gebruikt voor lingerie en bruidskleding.
- Netstof en doorschijnende stof. In lingerie die bedoeld is om te prikkelen, worden volgens de Duitse Wikipedia naast kant en satijn ook doorschijnende stoffen en netstof (in het Engels mesh) gebruikt, en glanzende materialen zoals lak en latex.
- Latex is rubber. Latexkleding zit volgens de Engelstalige Wikipedia vaak huidstrak, al bestaat ze ook ruimer.
- Nylon veranderde vanaf eind jaren 40 hoe ondergoed eruitzag en werkte: het was licht en sterk, ging lang mee, en je kon het wassen, laten uitdruipen en zonder strijken weer dragen, schrijft het Victoria and Albert Museum.
- Elastaan, ook bekend onder de merknaam Lycra, wordt aan stoffen toegevoegd om ze soepeler en rekbaarder te maken. Volgens de Nederlandse Wikipedia kan het tot zes keer zijn lengte uitrekken en daarna terugveren.
Rood, zwart, wit of roze: kleur en print
Bij een set draag je één kleur of print van boven tot onder. Roze heeft daarbij een lange geschiedenis: volgens het Victoria and Albert Museum maakten nylon en nieuwe druk- en verftechnieken in de jaren 50 een eind aan dertig jaar waarin theeroosroze de kleur van ondergoed was, en kwamen felle bloemenprints in de mode. Kies je voor rode, zwarte of witte lingerie, dan loopt de kleur bij een set door in elk stuk, ook in de jarretelgordel.
Steun in een set: push-up, beugel of bralette
Het bovenstuk bepaalt hoeveel steun een set geeft. De eerste push-up-bh kwam volgens de Nederlandse Wikipedia in 1948 op de markt: vullingen en gekantelde cups duwden de borsten omhoog en naar binnen, waardoor een decolleté ook bij kleinere borsten haalbaar werd. Een bh met beugels stabiliseert de borst sterker en past daarom volgens de Duitse Wikipedia vooral bij grotere cups. Dat geldt ook voor sets in grote maten. Een bralette geeft weinig of geen echte steun, zoals hierboven al bleek. Volgens de Nederlandse Wikipedia hebben vooral vrouwen met grote borsten en vrouwen die intensief sporten behoefte aan een aangepaste bh.
Een lingerie set als cadeau
Wie een set cadeau geeft, moet de maat van een ander raden. Een goed vertrekpunt is het label van een bh die goed zit. De Nederlandse Wikipedia toont een voorbeeldlabel met het merk, de maat in verschillende maatsystemen, het wasvoorschrift en de stofsamenstelling: daarop staat 85A in Franse maat (België) naast 70A in Europese maat (Nederland). Ken je de cupmaat niet, dan is een set met een bralette in een gewone confectiemaat makkelijker te kiezen dan een bh met cups.
Lingerie is voor jezelf of voor samen. Volgens de Engelstalige Wikipedia stellen onderzoekers vast dat de lingeriemarkt in de 21e eeuw steeds meer inspeelt op het idee dat vrouwen lingerie kopen voor hun eigen plezier, niet voor de mannelijke blik. Geef je een set aan je partner, zie het dan als een uitnodiging en niet als een verwachting: de ander beslist of en wanneer de set gedragen wordt. Praat erover zoals je over andere wensen en grenzen praat, en laat ruimte om nee te zeggen.
Bronnen
- Wikipedia (de): Dessous
- Wikipedia (nl): Lingerie
- Wikipedia (en): Lingerie
- Wikipedia (nl): Beha
- Wikipedia (nl): Jarretelle
- Wikipedia (en): Garter belt
- Wikipedia (en): EN 13402
- Wikipedia (nl): Behamaat
- Wikipedia (en): Bra size
- Wikipedia (en): List of bra designs
- Wikipedia (de): Büstenhalter
- Wikipedia (nl): Kant (textiel)
- Wikipedia (nl): Satijn
- Wikipedia (nl): Elastaan
- Wikipedia (en): Latex clothing
- Victoria and Albert Museum: Bra and suspender belt, Charmereine, Frankrijk
- Victoria and Albert Museum: Underwear set, Mary Quant, ca. 1972












