Een vaginale schimmelinfectie is een ontsteking in je vagina die kan ontstaan als een schimmel die er normaal al zit soms te veel gaat groeien, schrijft Thuisarts.nl. Die schimmel heet candida. Het is geen soa en ook niet besmettelijk, en het is niet gevaarlijk. Vaak gaan de klachten vanzelf over. Heb je er veel last van, dan kun je een crème of pil voor in de vagina gebruiken.
Wat is een vaginale schimmelinfectie?
In je vagina zitten bacteriën en schimmels, en dat is heel normaal, schrijft Thuisarts.nl. Soms gaan de schimmels te veel groeien. Ze kunnen dan in de huid rond je vagina gaan zitten of binnen in je vagina, en daar een ontsteking geven. Dat heet een vaginale schimmelinfectie of candida-infectie; candida is de naam van de schimmel.
Een schimmelinfectie is vervelend maar onschuldig, schrijft het Vlaamse Sensoa. Meestal gaat het om de gist candida albicans, die van nature in je lichaam leeft, onder andere in je mond, darmen, vagina en op je huid.
De Britse NHS beschrijft een schimmelinfectie als een veelvoorkomende gistinfectie die niet als soa geldt.
Welke klachten geeft een vaginale schimmelinfectie?
Bij een schimmelinfectie kun je jeuk in je vagina hebben en wit vocht uit je vagina verliezen, schrijft Thuisarts.nl. Het vocht kan op yoghurt lijken en brokkelig zijn, maar dat hoeft niet, en het ruikt niet anders dan anders. Verder kan de binnenkant van je vagina rood en dikker zijn, en kun je pijn of een branderig gevoel hebben, bijvoorbeeld als je plast of bij seks.
Het Vlaamse Sensoa beschrijft het vocht bij een schimmelinfectie als wit, brokkelig of waterig. Gezondheid en Wetenschap omschrijft ze als een beetje zoals geschifte melk. Sensoa noemt verder jeuk en roodheid rond de vulva, een branderig gevoel, gezwollen schaamlippen, witte vlekjes en pijn bij plassen of seks. Een schimmelinfectie hoeft niet altijd klachten te geven, schrijft de Britse NHS.
Hoe krijg je een vaginale schimmelinfectie?
Vaak is het niet duidelijk waar een schimmelinfectie door komt, schrijft Thuisarts.nl. Er zijn wel dingen die de kans groter maken: zeep, medicijnen tegen bacteriën (antibiotica), hormonen die ontstekingen remmen (corticosteroïden), diabetes en veranderingen in hormonen, bijvoorbeeld als je ongesteld of zwanger bent.
Volgens het Vlaamse Sensoa kan een infectie ontstaan na een antibioticakuur, rond je menstruatie of als je weerstand lager is. Je krijgt geen ontsteking door schimmel van strakke kleding, inlegkruisjes of tampons, schrijft Thuisarts.nl.
Apotheek.nl schrijft daar iets anders over: een vochtige warme omgeving bevordert de groei van de Candida-gist, bijvoorbeeld door synthetisch ondergoed of inlegkruisjes. Ook een toename van het vrouwelijk geslachtshormoon, bijvoorbeeld door de pil of tijdens de zwangerschap, kan de groei van de gist bevorderen. Soms is het slijmvlies van de vagina beschadigd, waardoor een schimmelinfectie kan ontstaan, bijvoorbeeld door een te droge vagina bij het vrijen of door het gebruik van tampons, schrijft Apotheek.nl.
Is een vaginale schimmelinfectie besmettelijk?
Een vaginale schimmelinfectie is geen soa, schrijft Thuisarts.nl: de schimmel zit normaal ook al in je vagina, dus je kunt de ontsteking niet van iemand anders krijgen. Als je heel veel schimmels hebt, kun je die doorgeven aan je sekspartner, vooral als die wondjes heeft op de vagina of de penis; dat kan dan bijvoorbeeld een ontsteking van de eikel geven. De Britse NHS schrijft dat een schimmelinfectie door seks kan worden uitgelokt en minder vaak tijdens seks kan worden doorgegeven.
Je partner hoeft geen medicijnen te gebruiken, schrijft Thuisarts.nl. Alleen als je partner zelf klachten heeft, kan die beter ook medicijnen gebruiken. Het Vlaamse Sensoa schrijft dat je je sekspartner niet hoeft te waarschuwen als je een schimmelinfectie hebt. Bij mannen kan een schimmelinfectie een ontsteking van de eikel geven; de Britse NHS beschrijft daarbij irritatie, een branderig gevoel en roodheid rond de eikel en onder de voorhuid.
Let op
Wanneer ga je naar de huisarts?
Ga naar de huisarts als je voor het eerst klachten hebt, schrijft Thuisarts.nl. De huisarts kan je dan onderzoeken. Heb je ook andere klachten, zoals buikpijn of bloed in het slijm, dan haalt de huisarts met een wattenstaafje wat slijm weg om te laten onderzoeken, zodat je zeker weet of het wel of geen schimmelinfectie is. De klachten kunnen ook op een soa lijken, zoals chlamydia of herpes; twijfel je of je een soa hebt, laat je dan testen. Twijfel je, ga dan naar de dokter; de behandeling is vaak eenvoudig, schrijft het Vlaamse Sensoa.
Heb je ook andere klachten, zoals pijn in je buik of koorts, bel dan dezelfde dag je huisarts, in Nederland eventueel de huisartsen-spoedpost, schrijft Thuisarts.nl. Bel de huisarts ook als je klachten na 2 weken nog niet minder zijn geworden, als je deze ontsteking meer dan 3 keer per jaar hebt, of als het vocht geelgroen, bruin of rood is of vies ruikt.
Volgens Gezondheid en Wetenschap stelt je arts vragen over de afscheiding, en onderzoekt die als het nodig is je schaamlippen, je vagina en de baarmoederhals. Je arts kan ook een monster nemen voor onderzoek in een laboratorium, schrijft Gezondheid en Wetenschap.
Behandeling van een vaginale schimmelinfectie
Een schimmelinfectie gaat vaak vanzelf over: zonder behandeling zijn je klachten vaak na 2 weken weg, schrijft Thuisarts.nl. Volgens de Britse NHS hoort een schimmelinfectie binnen 7 tot 14 dagen na het begin van de behandeling over te zijn. Heb je er geen last van, dan hoeft een schimmelinfectie niet behandeld te worden, schrijft Gezondheid en Wetenschap. Volgens Thuisarts.nl maak je een afspraak met je huisarts als je er veel last van hebt, en kun je een crème of pil voor in je vagina gebruiken. Het maakt niet uit of je de crème of pil gebruikt, ze helpen even goed, en na een paar dagen gaan de klachten weg.
Er is ook een pil die je kunt slikken, fluconazol, die waarschijnlijk even goed helpt als de behandeling in je vagina, schrijft Thuisarts.nl; in Nederland heb je daarvoor een recept nodig. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, dan kun je de crème of pil voor in je vagina ook gebruiken; vraag aan je huisarts hoe je die moet gebruiken.
Op je schaamlippen kun je volgens Thuisarts.nl een crème met miconazol of clotrimazol smeren. Medicijnen tegen schimmel kunnen een condoom of pessarium beschadigen; die zijn de 3 dagen erna niet betrouwbaar.
In Nederland kun je bij de apotheek zonder recept clotrimazol kopen als vaginale tablet of crème, schrijft Apotheek.nl. De tablet en de crème werken even goed, en de tablet hoef je maar één keer te gebruiken. Met een vaginale tablet of crème verminderen de klachten binnen een paar dagen en moeten ze binnen een week over zijn, schrijft Apotheek.nl. De apotheker kan je ook advies geven over het juiste gebruik van deze medicijnen, schrijft Apotheek.nl. Behandeling van je partner is alleen nodig als die zelf klachten heeft, schrijft Apotheek.nl. Maak de behandeling altijd af, ook als je je beter voelt, schrijft het Vlaamse Sensoa, anders komt de infectie misschien terug. Is seks onaangenaam, dan raadt de Britse NHS aan om seks te vermijden tot de infectie over is. De Britse NHS adviseert ook om antischimmelmedicijnen niet vaker dan twee keer per half jaar te gebruiken zonder overleg met een apotheker of arts. Bij klachten tijdens de zwangerschap stelt je arts volgens Gezondheid en Wetenschap een lokale behandeling voor: tabletten om in te brengen of een crème.
Wat kun je zelf doen?
Probeer de binnenkant van je vagina niet te irriteren, schrijft Thuisarts.nl. Was de buitenkant van je vagina met lauw water en gebruik geen zeep, ook geen speciale zeep, spoelingen, deodorant of tea-tree oil. Knoflook, probiotica of yoghurt met lactobacillen helpen ook niet.
Neem de tijd om opgewonden te worden voor je seks hebt, of gebruik een glijmiddel, en stop als het pijn doet, schrijft Thuisarts.nl. Het Vlaamse Sensoa raadt aan je billen schoon te vegen weg van je vagina en je vulva alleen met water te wassen. Apotheek.nl raadt aan geen strak synthetisch ondergoed te dragen maar katoenen slips, en inlegkruisjes vaak te vervangen. Het Vlaamse Sensoa raadt ook aan het gebruik van antibiotica te beperken. De Britse NHS raadt aan de schaamstreek met water te wassen in plaats van met zeep.
Komt het terug, en wat verschilt er tussen Nederland en België?
Bij sommige vrouwen komen de klachten vaker terug, schrijft Thuisarts.nl. Heb je de ontsteking meer dan 3 keer per jaar, ga dan naar de huisarts; samen zoek je uit of er een oorzaak is. Je klachten kunnen ook door iets anders komen dan schimmel, schrijft Thuisarts.nl, bijvoorbeeld door gespannen spieren in je bekkenbodem of vaak pijn bij het vrijen. Bij vaak terugkerende klachten kan de huisarts een recept geven voor fluconazol, een pil die je slikt, schrijft Thuisarts.nl.
Het Vlaamse Sensoa zegt dat je bij meer dan 2 infecties per jaar naar een dokter moet gaan om je te laten onderzoeken, omdat je weerstand te laag kan zijn. Komt een schimmelinfectie volgens de Britse NHS meer dan 4 keer per jaar terug, dan kan de behandeling tot 6 maanden duren.
Waar je een middel koopt en wat het kost, verschilt per land. In Nederland kun je een crème of pil voor in de vagina zonder recept bij de drogist kopen, schrijft Thuisarts.nl, maar heb je voor het eerst klachten, ga dan naar de huisarts. In België betaal je volgens het Vlaamse Sensoa als je zo'n middel zonder recept in de apotheek koopt meestal zelf, terwijl je via de dokter soms een goedkoper of gratis middel krijgt.
Bronnen
- Thuisarts.nl (NHG): Ik heb een ontsteking in mijn vagina door schimmel
- Thuisarts.nl (NHG): Ik heb vaak een ontsteking door schimmel in mijn vagina
- Apotheek.nl: Vaginale schimmelinfectie
- Apotheek.nl: Fluconazol
- Gezondheid en Wetenschap: Infectie van de vagina
- Sensoa (allesoverseks.be): Veelvoorkomende aandoeningen
- Sensoa (allesoverseks.be): Witverlies of vaginale afscheiding
- NHS (Verenigd Koninkrijk): Thrush in men and women