Afscheiding bij de vrouw is vocht en slijm dat uit je vagina komt, en dat is heel gewoon. De hoeveelheid, kleur en geur veranderen in je cyclus en verschillen per persoon. Heeft je afscheiding een andere kleur of ruikt ze vies, dan kan dat komen door een infectie, een soa of iets anders. Maak dan een afspraak met je huisarts.
Wat is afscheiding bij de vrouw?
Vocht en slijm uit je vagina is normaal: de wand van je vagina en de baarmoederhals maken het, schrijft Thuisarts.nl. In je vagina leven ook bacteriën en schimmels, die daar samen in een natuurlijk evenwicht leven. Af en toe komt er wat vocht of slijm naar buiten. Dat is doorzichtig of wit, en het ruikt meestal een beetje zuur. Als het opdroogt, wordt het een beetje geel.
Sensoa, het Vlaamse expertisecentrum voor seksuele gezondheid, noemt vaginale afscheiding of witverlies het witte vocht en slijm dat je soms in je onderbroek vindt; dat is heel normaal. Normale afscheiding is vloeibaar, slijmerig of dik en plakkerig, schrijft Sensoa. Thuisarts.nl noemt dit vocht ook witte vloed of vaginale afscheiding.
Is het normaal als je elke dag afscheiding hebt?
Het is normaal dat je afscheiding hebt, schrijft Soa Aids Nederland. Soms maakt je vagina meer vocht: rond je eisprong (ongeveer 2 weken voor je ongesteld wordt), als je opgewonden bent bij seks, als je zwanger bent en als je de pil of hormonen gebruikt, aldus Thuisarts.nl. Ook de kleur en de geur van het vocht veranderen in je cyclus, doordat de hoeveelheid hormonen in je bloed verandert.
Sensoa noemt nog meer dingen die de hoeveelheid en het uiterlijk beïnvloeden: je leeftijd, je menstruatiecyclus, hormonen of pilgebruik, seksuele opwinding, sommige medicijnen en de balans van bacteriën in je vagina. De pil zorgt vaak voor minder schommelingen in je afscheiding, en zonder pil verandert je afscheiding meer tijdens je cyclus, schrijft Sensoa. Na de overgang is er vaak minder vocht, schrijft Thuisarts.nl. Tijdens een zwangerschap is er juist meer afscheiding en na de menopauze minder, aldus Sensoa. Tijdens je vruchtbare jaren heb je meestal meer afscheiding, schrijft Sensoa.
Wat zegt de kleur van je afscheiding?
Doorzichtig of wit is de normale kleur van afscheiding, schrijft Thuisarts.nl. Wit vocht kan ook bij een schimmelinfectie horen: het vocht kan dan op yoghurt lijken en brokkelig zijn, maar dat hoeft niet, en het ruikt niet anders dan anders.
Als afscheiding opdroogt, wordt ze een beetje geel, schrijft Thuisarts.nl. Een kleur die groen wordt, is volgens Sensoa een teken dat je afscheiding niet normaal is. Heeft het vocht een andere kleur (witter, geel of groen), dan kun je volgens Soa Aids Nederland een soa of iets anders hebben. Bij trichomonas kan het vocht volgens Thuisarts.nl soms geelgroen zijn met schuimbelletjes.
Grijs-wit vocht past volgens Thuisarts.nl bij bacteriële vaginose. Een andere kleur kan volgens Thuisarts.nl ook komen door bloed bij het vocht. Is het vocht bruin of rood terwijl je niet ongesteld bent, maak dan een afspraak met je huisarts.
Wat zegt de geur van je afscheiding?
Normale afscheiding ruikt meestal een beetje zuur, maar kan ook geen geur hebben, schrijft Sensoa. Ruikt je afscheiding sterker of anders dan normaal, dan kan dat bij een soa horen, aldus Soa Aids Nederland. Bij trichomonas kan je vagina anders ruiken, en vaak vinden vrouwen dat de vagina sterker ruikt, schrijft Soa Aids Nederland. Bij bacteriële vaginose stinkt het vocht en ruikt het niet zuur zoals normaal, schrijft Thuisarts.nl. Ruikt je afscheiding vreemd, bijvoorbeeld naar vis, dan is ze volgens Sensoa niet normaal.
Wat is afwijkende afscheiding en wat kan de oorzaak zijn?
Afwijkende afscheiding is afscheiding die anders is dan normaal, legt Sensoa uit: meer dan anders, een kleur die bijvoorbeeld groen wordt, waterig of brokkelig, vreemd ruikend (bijvoorbeeld naar vis) of met pijn, jeuk of irritatie. Meestal zijn infecties de oorzaak, zoals een schimmelinfectie, bacteriële vaginose of een soa zoals chlamydia, gonorroe of trichomonas, aldus Sensoa. Vaak verandert de afscheiding dan van geur, kleur of hoe het aanvoelt, schrijft Sensoa.
Een schimmelinfectie geeft jeuk en wit vocht, en het is geen soa, want de schimmel zit normaal al in je vagina en je krijgt de ontsteking dus niet van iemand anders, schrijft Thuisarts.nl. Bacteriële vaginose betekent dat er te veel van een bepaalde soort bacteriën in je vagina zit; dat geeft veel grijs-wit vocht dat stinkt en is ook geen soa, schrijft Thuisarts.nl. Afscheiding kan bovendien door iets anders komen, zoals stress of zwangerschap, aldus Soa Aids Nederland.
Wat kun je zelf doen bij afscheiding?
Klachten komen vaak door te veel wassen, schrijft Thuisarts.nl. Was de ingang van je vagina daarom alleen met lauw water en gebruik geen zeep of spoelingen. Doe ook geen deodorant, theeboomolie, knoflook, probiotica of yoghurt in je vagina. Droog je vagina voorzichtig na het wassen of douchen en wrijf niet te hard met de handdoek. Gebruik katoenen maandverband of tampons zonder parfum, en liever geen inlegkruisjes. Neem de tijd om opgewonden te raken voor je seks hebt, of gebruik een glijmiddel.
Sensoa adviseert om je vagina alleen met water te wassen (geen zeep), geen vaginale douches te gebruiken en na het toiletbezoek van voor naar achter te vegen. Laat een tampon niet langer dan 12 uur zitten en gebruik een condoom, raadt Sensoa aan. Afscheiding hoort bij je lichaam, schrijft Sensoa. Je vagina maakt vocht aan om gezond te blijven; de afscheiding beschermt tegen infecties en voorkomt uitdroging, legt Sensoa uit.
Hoe onderzoekt een arts je afscheiding?
Twijfel je of je afscheiding normaal is, dan kan je huisarts je onderzoeken. Soms ziet de arts meteen wat er aan de hand is, schrijft Sensoa. Vaak doet de arts een inwendig onderzoek met een spreider of eendenbek, een instrument dat de vagina openhoudt; dat kan wat ongemakkelijk zijn maar doet geen pijn, aldus Sensoa. Soms laat de arts het vocht in een laboratorium onderzoeken, schrijft Sensoa. De huisarts kan het vocht ook op soa's laten onderzoeken, schrijft Thuisarts.nl. Als de arts vermoedt dat je een soa hebt, kan die vragen om ook je sekspartner te onderzoeken, schrijft Sensoa.
Let op
Wanneer ga je naar de huisarts?
Maak een afspraak met je huisarts bij een of meer van deze punten, schrijft Thuisarts.nl: veel jeuk of veel pijn, een branderig gevoel bij het plassen, vocht met een andere kleur of dat vies ruikt, bruin of rood vocht terwijl je niet ongesteld bent, als je denkt dat je een soa zou kunnen hebben, pijn in je onderbuik, als je na 4 weken nog steeds veel vocht hebt, of als je na de overgang last krijgt van vocht.
Sensoa raadt aan om naar de dokter te gaan bij geelgroene of bloederige afscheiding, een sterke visgeur, meer dan 2 schimmelinfecties per jaar, onbeschermde seks waarbij een soa mogelijk is, of pijn of bloedverlies bij seks. Wil je weten of je een soa kunt hebben, lees dan meer over de soa-test.
Bronnen
- Thuisarts.nl (NHG): Vocht uit de vagina
- Thuisarts.nl (NHG): Ik heb last van vocht uit mijn vagina
- Thuisarts.nl (NHG): Ik heb een ontsteking in mijn vagina door schimmel
- Thuisarts.nl (NHG): Ik heb te veel normale bacteriën in mijn vagina
- Sensoa (allesoverseks.be): Witverlies of vaginale afscheiding
- Thuisarts.nl (NHG): Ik heb trichomonas
- Soa Aids Nederland: Afscheiding
- Soa Aids Nederland: Trichomonas
