Een eikelontsteking is een ontsteking van de eikel, het topje van de penis, en meestal is ook de voorhuid ontstoken, schrijft Thuisarts.nl. Meestal komt het door een schimmel of een bacterie, schrijft Apotheek.nl. Met een crème tegen schimmels of bacteriën zijn de klachten na 2 weken meestal weg, schrijft Thuisarts.nl.
Wat is een eikelontsteking (balanitis)?
Het topje van de penis heet de eikel, en de voorhuid is het stukje huid dat om de eikel zit, schrijft Thuisarts.nl. Op de eikel en onder de voorhuid leven bacteriën en schimmels, en dat is normaal. Soms komen er meer schimmels of bacteriën bij; de eikel raakt dan ontstoken en de voorhuid meestal ook.
Het Belgische Gezondheid en Wetenschap gebruikt de naam balanitis voor een infectie van het slijmvlies dat de eikel bekleedt. Is ook de binnenzijde van de voorhuid ontstoken, dan heet dat balanopostitis. Gezondheid en Wetenschap noemt balanitis redelijk zeldzaam: het komt voor bij 1,7 per 1000 mannen onder de 24 jaar en bij 3,4 per 1000 mannen boven de 65 jaar.
Welke klachten geeft een eikelontsteking?
Je kunt een of meer van deze klachten merken, schrijft Thuisarts.nl: jeuk, een branderig gevoel en pijn, bijvoorbeeld bij aanraken of seks. Ook rode vlekken of een rode kleur horen erbij, of witte plekken met een rode rand en schilfertjes. Verder kun je kleine wondjes, kloofjes, puistjes, blaasjes of bultjes hebben, of meer of geel vocht (pus) rond je eikel of onder je voorhuid.
Apotheek.nl vat het korter samen: rode of witte plekken, schilfers of puistjes op de eikel, soms met jeuk of een branderig gevoel. Gezondheid en Wetenschap voegt toe dat de eikel en de voorhuid rood, warm, wat gezwollen en pijnlijk zijn, en dat plassen vaak branderig is.
Schimmelinfectie bij mannen
Bij een schimmelinfectie kunnen er op de eikel meer schimmels groeien, schrijft Thuisarts.nl, bijvoorbeeld door wassen met zeep of door medicijnen tegen ontstekingen zoals antibiotica. Een ontsteking door schimmels komt meestal niet door seks. Schimmels en gisten kunnen steeds terugkomen, schrijft Apotheek.nl, omdat ze sporen vormen die later weer kunnen uitgroeien. Ook in de vagina kan een schimmel een ontsteking geven; lees meer over de vaginale schimmelinfectie.
Andere oorzaken: bacteriën, soa's, allergie en huidziekten
Je eikel kan ook ontsteken door bacteriën die er tijdens seks op komen, of door een soa zoals chlamydia, gonorroe of herpes, schrijft Thuisarts.nl. Ook allergie of irritatie kan de oorzaak zijn, bijvoorbeeld door condooms, glijmiddel, deodorant of parfum. Het kan ook komen door een huidziekte zoals eczeem, psoriasis of lichen sclerosus, en soms blijft onduidelijk waardoor je eikel ontstoken is.
Een te strakke voorhuid kan de oorzaak zijn, want dan lukt het niet om je eikel goed schoon te spoelen, schrijft Thuisarts.nl. Ook diabetes of een andere ziekte waarbij je lichaam minder afweer tegen ziektes heeft, kan de oorzaak zijn.
Wat kun je zelf doen bij een ontstoken eikel?
Spoel je eikel de eerste 3 dagen 3 of 4 keer per dag met lauwwarm water, schrijft Thuisarts.nl. Schuif daarbij je voorhuid voorzichtig naar achteren en dep je eikel daarna droog. Gebruik alleen water, dus geen douchegel of zeep. Daarna is 1 keer per dag spoelen genoeg.
Ook Sensoa raadt aan je penis dagelijks met veel water en zonder zeep te wassen, want zeep kan je huid uitdrogen en irriteren. De Britse NHS voegt daaraan toe: gebruik geen zeep of douchegel, en kies als je condooms gebruikt een condoom voor een gevoelige huid. Controleer ook of je het niet krijgt na condoomgebruik, want je kunt allergisch zijn voor het rubber van condooms, schrijft Gezondheid en Wetenschap. Zorg dat je penis tijdens de seks makkelijk heen en weer kan glijden, schrijft Thuisarts.nl: vrij bij seks in de vagina pas als je partner nat genoeg is of gebruik glijmiddel, en gebruik bij seks in de anus glijmiddel.
Welke zalf of crème voor een ontstoken eikel?
Blijven je klachten, ook al spoel je vaak genoeg met water? Ga dan naar je huisarts, schrijft Thuisarts.nl. Bij een ontsteking door een schimmel kun je een crème tegen schimmels gebruiken, bijvoorbeeld met miconazol of clotrimazol. Miconazol doodt schimmels, gisten en bepaalde bacteriën, schrijft Apotheek.nl. In Nederland kun je zo'n crème zonder recept kopen bij de apotheek of drogist.
Smeer een dun laagje crème in de ochtend en in de avond, schrijft Thuisarts.nl. Spoel je eikel en voorhuid eerst schoon met water en maak ze daarna droog, schrijft Apotheek.nl over miconazol-crème. De ontsteking verdwijnt meestal binnen 2 weken, soms duurt het 3 weken, schrijft Apotheek.nl. Smeer door tot 1 week nadat de verschijnselen weg zijn als je miconazol gebruikt, en tot 10 dagen erna als je clotrimazol gebruikt.
Bij een ontsteking door bacteriën krijg je een crème met antibiotica; bij eczeem of een allergie kan de huisarts een hormooncrème voorschrijven, schrijft Thuisarts.nl. Volgens het Belgische Gezondheid en Wetenschap volstaat doorgaans een crème met antibiotica of een schimmelwerend product, en zijn crèmes met cortisone doeltreffend bij allergieën en eczeem. Let op: als je een crème gebruikt, beschermt een condoom minder goed tegen zwanger worden of een soa, schrijft Thuisarts.nl. Volgens Apotheek.nl kan de crème het rubber van een condoom aantasten, waardoor het makkelijker scheurt.
Helpt het smeren niet en blijf je veel klachten houden, dan kan je huisarts een pil tegen schimmels voorschrijven, schrijft Thuisarts.nl. Bij een erg strakke voorhuid werkt een pil tegen schimmels beter dan de crème. Gebruik je bloedverdunners, vraag dan je huisarts of je miconazol-crème mag gebruiken, want bij sommige bloedverdunners mag dat niet.
Meestal is het niet nodig dat je huisarts onderzoek doet, schrijft Thuisarts.nl. Gaan je klachten niet weg, dan kan hij met een wattenstaafje wat slijm van de plekjes halen en dit in een laboratorium laten onderzoeken. Keert de ontsteking regelmatig terug, dan kan de arts nagaan of je diabetes hebt, schrijft Gezondheid en Wetenschap.
Is een eikelontsteking besmettelijk?
Dat hangt af van de oorzaak. Komt je eikelontsteking door een soa, dan gaat het om een seksueel overdraagbare aandoening, schrijft Gezondheid en Wetenschap. Laat je dan testen op soa, schrijft Thuisarts.nl.
Let op
Wanneer ga je naar de huisarts?
Bel je huisarts voor een afspraak als je een ontstoken eikel hebt en een of meer van deze dingen kloppen, schrijft Thuisarts.nl:
- de jeuk of vlekjes zijn na 2 weken niet minder geworden;
- je klachten worden erger of komen terug;
- er komt geel-wit vocht (pus) uit je penis, dat ook vies kan ruiken;
- je hebt pijn of een branderig gevoel als je plast;
- je voelt een bobbel in je lies;
- je voelt je ziek of je hebt koorts.
Is er een kans dat je een soa hebt? Doe dan een test, schrijft Thuisarts.nl. Gaat je eikelontsteking niet over of komt hij vaker terug, dan kun je met je huisarts bespreken wat je kunt doen; soms is meer onderzoek nodig.
Bij parafimosis klemt een te nauwe voorhuid achter de eikelrand de eikel af, schrijft Gezondheid en Wetenschap. Het kan een pijnlijke zwelling geven, schrijft Sensoa. Deze toestand mag niet te lang duren, anders kan weefsel afsterven, schrijft Gezondheid en Wetenschap. Ga dan meteen naar een arts, schrijft Sensoa.
Bronnen
- Thuisarts.nl (NHG): Ik heb een ontstoken eikel
- Thuisarts.nl (NHG): Ontstoken eikel
- Gezondheid en Wetenschap: Infectie van eikel en voorhuid van de penis (balanitis)
- Apotheek.nl (KNMP): Miconazol op de huid
- Apotheek.nl (KNMP): Clotrimazol op de huid
- Sensoa (allesoverseks.be): Penis schoonmaken: zo doe je dat
- Sensoa (allesoverseks.be): Wat als je je voorhuid niet over je eikel kan schuiven?
- NHS (Verenigd Koninkrijk): Balanitis
