Bij een droge vagina is je vagina niet vochtig genoeg, en dat merk je bij opwinding en tijdens het vrijen. Een glijmiddel kan helpen als je vagina droog is. Bij droogheid door de overgang kan je arts ook hormonen voorschrijven.
Wat is een droge vagina?
Bij seksuele opwinding zorgen de vaginawand en de klieren van Bartholin voor vocht, schrijft het Vlaamse Sensoa. Dat vocht is noodzakelijk als je penetratieseks wilt. Het extra vocht maakt dat een penis, vinger of speeltje vlotter naar binnen kan glijden. Maakt je vagina dat vocht niet of te weinig aan, dan voelt ze droog aan en kan penetratie pijn doen. Een droge vagina komt veel voor, schrijft de Britse NHS.
Wat merk je van een droge vagina?
In de overgang kan je vagina droog aanvoelen of jeuken, schrijft het Nederlandse Thuisarts.nl. Je vagina wordt dan ook langzamer vochtig als je zin in seks hebt. Gaat er iets in je vagina voordat ze vochtig is, dan kan dat een branderig gevoel geven of pijn doen. Volgens de Britse NHS kun je ook een afwijkende afscheiding, licht bloedverlies of een bloeding hebben. Je kunt pijn of ongemak voelen, ook tijdens seks, vaker dan gewoonlijk moeten plassen of steeds opnieuw een urineweginfectie krijgen.
Oorzaken van een droge vagina
In de overgang maakt je lichaam minder van het hormoon oestrogeen, waardoor de huid in je vagina dunner wordt, schrijft het Nederlandse Thuisarts.nl. Ook zwangerschap en borstvoeding kunnen je vagina droog maken, schrijft de Britse NHS. Dat geldt ook voor medicijnen zoals hormonale anticonceptie en antidepressiva. Verder noemt de Britse NHS een verwijderde baarmoeder als oorzaak, vooral als ook de eierstokken verwijderd zijn. Volgens de NHS kunnen ook behandelingen tegen kanker een droge vagina geven, net als te weinig opwinding tijdens het vrijen, wassen met geparfumeerde zeep in en rond je vagina en een aandoening zoals diabetes of het syndroom van Sjögren. Zulke oorzaken kunnen je hormonen veranderen, en dat kan invloed hebben op hoeveel vocht of afscheiding je vagina maakt, schrijft de Britse NHS. Gebruik in en rond je vagina geen crèmes of lotions die niet voor de vagina bedoeld zijn, schrijft de Britse NHS.
Droge vagina door de overgang
De menopauze is het moment dat je een jaar lang geen menstruatie meer had, meestal tussen 45 en 55 jaar, schrijft het Vlaamse Sensoa. In en na de overgang kun je net zo opgewonden worden als daarvoor, maar het duurt vaak langer voor je vagina vochtig wordt, schrijft het Nederlandse Thuisarts.nl. Het weefsel van de binnenste schaamlippen en van de clitoris, vagina en urinebuis wordt dunner, aldus het Vlaamse Sensoa. Er komen ook minder normale bacteriën in je vagina die melkzuur maken, waardoor je vagina minder zuur wordt, schrijft het Nederlandse Thuisarts.nl. Er stroomt ook minder bloed in de huid van je vagina. Dat kan een droge, geïrriteerde vagina geven die pijn doet bij penetratie. Vaginale droogte is een klacht van de menopauze, schrijft het Belgische Gezondheid en Wetenschap. Ook urineverlies en urineweginfecties kunnen klachten van de menopauze zijn, schrijft het Belgische Gezondheid en Wetenschap. Volgens het Belgische Gezondheid en Wetenschap ervaart ongeveer 15 procent van de vrouwen rond de overgang en 30 procent na de overgang vaginale droogte.
Glijmiddel en vochtinbrengende middelen
Bij vaginale seks is glijmiddel doorgaans niet nodig, want je vagina maakt zelf vocht als je opgewonden bent, schrijft het Vlaamse Sensoa. Is je vagina droog, dan kan glijmiddel helpen. Glijmiddel op waterbasis droogt sneller op, omdat de huid het opneemt. Glijmiddel op siliconenbasis droogt niet op. Gebruik je een condoom, dan is glijmiddel op oliebasis niet geschikt: de olie tast het materiaal van het condoom aan en doet het scheuren. Doe na het aanbrengen van het condoom wat glijmiddel over het condoom. Voeg tussendoor extra glijmiddel toe als het vrijen droger wordt. Je kunt ook wat extra glijmiddel aanbrengen op de vulva of in de vagina van je partner, schrijft het Vlaamse Sensoa. Voelt penetratie onaangenaam of pijnlijk, stop dan en probeer even iets anders, schrijft het Vlaamse Sensoa. Bij seks met een condoom zorgt glijmiddel er ook voor dat het condoom minder snel scheurt, schrijft het Vlaamse Sensoa.
Gebruik voor de seks een glijmiddel op waterbasis, schrijft de Britse NHS. Naast glijmiddel zijn er vochtinbrengende middelen voor in de vagina, schrijft de Britse NHS. Het Nederlandse Thuisarts.nl noemt vaginale gels als voorbeeld, zoals een gel met hyaluronzuur. Zo'n gel is in Nederland zonder recept te koop bij de apotheek of drogist, werkt meteen en heeft geen bijwerkingen. Smeer de gel op de ingang van je vagina en aan de binnenkant van je schaamlippen. Was rond je vagina liever met ongeparfumeerde zeep of wasgel, schrijft de Britse NHS.
Behandeling met hormonen via je arts
Bij klachten van je vagina in de overgang kun je kiezen tussen een middel zonder hormoon en een middel met hormoon, schrijft het Nederlandse Thuisarts.nl. Middelen met hormonen zijn er als vaginale crème, zetpil of tablet, en daarvoor heb je in Nederland een recept van je huisarts nodig. De eerste dagen kan zo'n middel een branderig gevoel geven, en het helpt na een paar weken. Er komt maar weinig hormoon in je lichaam. Een pil met hormonen in je vagina gebruik je meestal eerst 2 weken lang elke dag en daarna 2 keer per week, schrijft het Nederlandse Thuisarts.nl. Na 3 maanden bespreek je met je huisarts of je klachten minder zijn, schrijft het Nederlandse Thuisarts.nl. Je kunt deze middelen met hormonen veilig een paar jaar gebruiken, schrijft het Nederlandse Thuisarts.nl.
Volgens het Belgische Gezondheid en Wetenschap is een lokale behandeling met oestrogeencrème of een vaginale ring de beste keuze bij vaginale droogte of pijn bij het vrijen. Estradiol is daarbij het meest gebruikte oestrogeen. Deze lokale behandeling moet je niet combineren met een progestageen. De hormonen beschermen niet tegen zwangerschap, schrijft het Nederlandse Thuisarts.nl. Ze helpen ook niet tegen opvliegers of zweten.
Vrijen met een droge vagina
Om prettig en pijnvrij te kunnen vrijen moet de vagina vochtig zijn en je lichaam en geest ontspannen, schrijft het Nederlandse Rutgers. Vrijen met een droge vagina kan pijn doen, schrijft het Nederlandse Thuisarts.nl. Neem de tijd om opgewonden te worden. Ga pas met de penis of een vinger in de vagina als die vochtig genoeg is. Je kunt ook vrijen zonder dat de penis in de vagina gaat, zoals strelen, masseren, zoenen of likken. Probeer ook verschillende soorten voorspel om te ontdekken wat je meer opwindt tijdens de seks, schrijft de Britse NHS. Het kan ook helpen om je clitoris meer te strelen met je vingers, schrijft het Nederlandse Thuisarts.nl. Als je opgewonden genoeg bent, heb je geen glijmiddel nodig. Heb je een partner, praat dan over hoe je lichaam verandert en vertel wat fijn is en wat niet fijn of pijnlijk is. Alles mag bij het vrijen, als het maar geen pijn doet en je het fijn vindt, schrijft het Nederlandse Thuisarts.nl.
Let op
Wanneer ga je naar de huisarts?
Ga naar de huisarts als een droge vagina na een paar weken niet overgaat en wat je zelf probeerde niet helpt, schrijft de Britse NHS. Dat geldt volgens de NHS ook als een droge vagina je dagelijks leven beïnvloedt, als je afwijkende afscheiding hebt of als je bloed verliest na seks, tussen je menstruaties of na de overgang. Maak ook een afspraak als je een crème of pil met hormonen gebruikt en er komt bloed uit je vagina, aldus het Nederlandse Thuisarts.nl. Gebruik je een middel met hormonen, maak dan in ieder geval 1 keer per jaar een afspraak bij je huisarts.
Bronnen
- Thuisarts.nl (NHG): Ik heb jeuk en een droge vagina door de overgang
- Thuisarts.nl (NHG): Ik heb pijn bij vrijen (vrouw)
- Sensoa (allesoverseks.be): Glijmiddel
- Sensoa (allesoverseks.be): Menopauze en andropauze
- Gezondheid en Wetenschap: Menopauze
- Sensoa (allesoverseks.be): Seksuele opwinding
- NHS (Verenigd Koninkrijk): Vaginal dryness
- Rutgers (seksualiteit.nl): Pijn bij seks
