In Nederland is de GGD de gemeentelijke gezondheidsdienst, schrijft het RIVM. Bij deze organisatie kun je gratis een soa-test doen en hoef je je eigen naam niet te noemen, maar er is niet voor iedereen plek, schrijft Soa Aids Nederland. De overheid betaalt de test, aldus Thuisarts.nl.
Wie kan in Nederland bij de GGD een gratis soa-test doen?
In Nederland kun je naar de GGD, somt Soa Aids Nederland op: als je klachten hebt die een soa kunnen zijn, als iemand met wie je seks had een soa heeft, als je jonger bent dan 25 jaar, als je man of trans persoon bent en seks hebt met mannen, als seks je werk is, als jij of iemand met wie je seks had uit een land komt waar meer mensen een soa hebben, of als je seks tegen je zin had. Vooral in Azië, Afrika, Zuid- en Midden-Amerika, Oost-Europa en Rusland hebben meer mensen een soa, schrijft Soa Aids Nederland.
Het RIVM noemt voor Nederland in volgorde van prioriteit de doelgroepen van de publieke soa-zorg bij de GGD, onder meer personen die zijn ingelicht dat een sekspartner een soa heeft, personen met soa-gerelateerde klachten, transgender personen, mannen die seks hebben met mannen, sekswerkers, slachtoffers van seksueel geweld en jongeren.
Heb je klachten die kunnen passen bij een soa, dan kun je meteen testen, schrijft Thuisarts.nl. Heb je geen klachten, wacht dan tot 2 weken na je laatste seks zonder condoom. Test je eerder, dan kan de test laten zien dat je geen soa hebt terwijl je wel besmet bent, schrijft Thuisarts.nl. Heb geen seks of gebruik een condoom totdat je de uitslag weet.
Als je een soa hebt, is het belangrijk om dat zo snel mogelijk te weten, schrijft Thuisarts.nl. Hoe eerder je een soa behandelt, hoe beter, want dan voorkom je dat je erge klachten of problemen krijgt. Ook kun je een soa die je hebt doorgeven aan iemand anders, schrijft Thuisarts.nl.
Wie kan er niet bij de GGD terecht?
In Nederland kan niet iedereen bij de GGD een soa-test doen, schrijft Soa Aids Nederland. De meeste mensen gaan voor een soa-test naar de huisarts. Het RIVM schrijft dat personen met 3 of meer partners in de laatste 6 maanden na 2015 geen doelgroep meer zijn voor de GGD. Heeft de GGD geen plek, dan kun je naar de huisarts voor een soa-test en betaal je soms zelf, schrijft Soa Aids Nederland. Ook een soa-thuistest kan dan, maar volgens Soa Aids Nederland zijn alleen de zelftesten die je naar een laboratorium terugstuurt betrouwbaar.
In Nederland kan een aantal groepen gratis en, indien gewenst, anoniem naar de Centra Seksuele Gezondheid van de GGD, schrijft het RIVM.
Hoe maak je een afspraak bij de GGD?
In Nederland zoek je voor een afspraak bij de GGD een GGD bij jou in de buurt, schrijft Soa Aids Nederland. Niet iedereen kan er terecht voor een gratis test, dus vraag aan jouw GGD of je een soa-test kunt doen. Soms is er een wachtlijst: het kan zijn dat de GGD je dan naar de huisarts stuurt zodat je sneller een test kunt doen, en een test bij de huisarts kan geld kosten. Soms moet je lang wachten, schrijft Soa Aids Nederland.
Wat gebeurt er tijdens je bezoek aan de GGD?
De dokter vraagt waarom je een soa-test wilt, en alles wat je met elkaar bespreekt blijft tussen jullie, schrijft Soa Aids Nederland. Daarna vraagt de dokter hoe je seks hebt gehad en met wie je seks hebt gehad. Heb je klachten, dan onderzoekt de dokter je lichaam, schrijft Soa Aids Nederland. Soa Aids Nederland geeft als voorbeeld een afspraak bij de GGD waarin een verpleegkundige het gesprek over seks en soa's voert. In Nederland kunnen sommige mensen zich gratis laten testen bij de GGD, en dat is anoniem.
Hoe gaat de test zelf?
Bij een uitstrijkje doe je een wattenstaafje in je vagina, piemel, keel of kont, en soms doet de dokter dit, schrijft Soa Aids Nederland. Een uitstrijkje van de vagina doe je meestal zelf: je gaat op het toilet en draait het wattenstaafje 10 seconden in de vagina, en het doet geen pijn. Bij een plastest vang je je plas op in een potje dat je krijgt, schrijft Soa Aids Nederland. Soms haalt de dokter met een naald wat bloed uit je arm, bijvoorbeeld als je man bent en seks hebt met mannen of als seks je werk is. Een soa-test doet geen pijn, schrijft Soa Aids Nederland, en vaak doe je de test zelf; doet de dokter het, dan kan dat gevoelig zijn, bijvoorbeeld bij een zweertje.
Voor chlamydia en gonorroe wordt bij vrouwen vocht uit de vagina onderzocht en bij mannen de urine, voor chlamydia soms ook vocht uit de anus, schrijft Thuisarts.nl. Syfilis, hiv en hepatitis B test je met een beetje bloed, schrijft Thuisarts.nl.
De uitslag van je GGD soa-test
De uitslag is er binnen 1 week, schrijft Soa Aids Nederland. In Nederland stuurt de GGD je meestal een berichtje, of je kunt de uitslag online bekijken, schrijft Sense. De uitslag kan negatief zijn, dan heb je geen soa, of positief, dan heb je er wel een. Volgens Sense heb je bij een negatieve uitslag geen medicijnen nodig, en is de kans kleiner dat je toch een soa krijgt als je een condoom gebruikt bij seks. Bij een positieve uitslag krijg je meestal medicijnen; meestal gaan de klachten dan over. Na een hiv-test bespreek je de uitslag soms tijdens een afspraak met de dokter, schrijft Soa Aids Nederland. Blijkt uit de test dat je een soa hebt, dan vertel je dat aan de mensen met wie je seks had, want zij kunnen de soa ook hebben, schrijft Sense.
Anoniem testen en je privacy bij de GGD
In Nederland is een soa-test voor het grootste deel anoniem, schrijft Soa Aids Nederland. Bij de GGD hoef je je eigen naam niet te gebruiken. De GGD houdt wel bij welke soa-testen iemand doet en wat de uitslag ervan is, maar dat is niet gekoppeld aan je naam of andere persoonlijke informatie. De GGD vertelt niemand over je bezoek, ook je huisarts krijgt geen informatie. Bij de GGD hoef je niet te betalen, dus staat het niet in het overzicht van je zorgverzekeraar, schrijft Soa Aids Nederland.
GGD of huisarts: waar kun je het best heen?
In Nederland kun je voor een soa-test het beste naar de huisarts of de GGD, schrijft Soa Aids Nederland. Bij de huisarts betaal je de test zelf, en dat gaat af van het eigen risico van je zorgverzekering, schrijft Soa Aids Nederland. Het gesprek en het onderzoek bij de huisarts is gratis, schrijft Soa Aids Nederland. Bij de GGD is de test gratis, maar daar kan niet iedereen een soa-test doen. Wil je niet naar de dokter, dan kun je ook een soa-thuistest doen, schrijft Soa Aids Nederland. Ook bij een privékliniek kun je een afspraak maken voor een soa-test, maar dan betaal je de kosten meestal zelf, schrijft Soa Aids Nederland.
Let op
Wanneer zoek je meteen hulp?
Heb je seks gehad terwijl je dat niet wilde, dan is het belangrijk dat je snel hulp krijgt, schrijft Thuisarts.nl. Bel in Nederland zo snel mogelijk het Centrum Seksueel Geweld of je huisarts, en in ieder geval binnen 3 dagen. In Nederland kun je bij de GGD terecht als je seks tegen je zin had, schrijft Soa Aids Nederland.
Bronnen
- Thuisarts.nl (NHG): Ik wil een soa-test doen
- Soa Aids Nederland: Soa-test
- Soa Aids Nederland: De afspraak met je dokter
- Soa Aids Nederland: Wat kost een soa-test?
- Soa Aids Nederland: Hoe gaat een soa-test?
- RIVM: Regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG)
- Sense (Rutgers en GGD): Uitslag en behandeling van een soa-test
- RIVM: Soa (seksueel overdraagbare aandoeningen)